Każdy może zrobić podcast. Ale nie każdy powinien.

W obliczu wzrostu popularności kolejnego medium znów popełniamy ten sam błąd.

Zawsze byłem sceptyczny wobec wszystkich internetowych kaznodziejów. I tym razem nie było inaczej – między innymi Gary Vaynerchuk zachęca kolejne osoby do odpalania swoich podcastów. W końcu jak opisywał (prawdopodobnie odpłatnie) aplikację Anchor – „Wystarczy wcisnąć record i już – możesz podzielić się ze światem swoimi myślami”. Następnie podziel je na krótkie nagrania – bum, podcast gotowy. Podobnie było z wystąpieniem, na którym radził, aby założyć swój lokalny, biznesowy interview show. Tysiące ludzi ruszyło nagrywać swoje audycje w przekonaniu, że świat tylko czeka aż podzielą się swoimi spostrzeżeniami. W chwili, gdy piszę ten tekst, jest ponad 850.000 podcastów, których nowe odcinki się ukazują. A jeśli wierzyć statystykom z 2019, to do momentu, w którym skończysz czytać ten artykuł, gdzieś na świecie prawdopodobnie pojawią się 2 nowe podcasty. Tylko czy to właśnie o to chodzi?

Wcisnąć „record” jest łatwo

Mówi się, że najtrudniej jest zacząć. Co zabawne często osoby rozważające nagrywanie (celowo nie używam słowa „planujące”) podcast, popadają w jedną ze skrajności. Pierwszą jest „Po prostu włączyć telefon i działać!” A druga? Dziesiątki godzin na zakup odpowiedniego sprzętu, wybieranie programu do nagrywania, poradniki na YouTube, pytania na grupach dla podcasterów, zatrudnianie grafika do okładki i montażysty. Mimo że po czterech godzinach researchu twórca decyduje się na Adobe Audition, to stwierdza, że jednak lepiej będzie zlecić komuś pracę – przecież musi oszczędzić czas.

Zwykłem mówić, że „nie ma nic tańszego niż odwaga”. Jestem pewien, że wasz pierwszy podcast nie stanie się tą rzeczą w internecie, za którą ktoś będzie was najbardziej oceniał. Tak więc nasi bohaterowie – przedstawiciele obu skrajnych stron i każdy pomiędzy – w pewnym momencie ostatecznie łapią za mikrofon i nagrywają pierwszy odcinek. I wtedy twórca dostrzega pierwszy prawdziwy problem. A przynajmniej chciałbym, żeby tak było. A mianowicie:

O czym ten podcast tak właściwie jest?

Zazwyczaj jest tak, że jeden zweryfikowany biznesowo pomysł ciągnie za sobą mnóstwo błyskawicznie powstałych kopii. Wie o tym każdy, kto kiedyś po przeglądaniu Kickstartera otworzył Aliexpress. Pamiętam, jak podcast Okuniewskiej stał się czymś zupełnie nowym na polskiej scenie. Chwilę później pociągnęło to za sobą wysyp nowych audioblogów, które miała cechować szczerość i autentyczność. I oczywiście – znajdą się na to słuchacze, natomiast założę się, drogi czytelniku, że nie słuchasz (albo nawet nie znasz) ani jednego z nich. Dodatkowo nie zdziwiłbym się, gdyby okazało się, że gdybyś teraz otworzył aplikację, w której słuchasz podcastów, trudno byłoby Ci znaleźć trzy polskie podcasty, które nie są serią wywiadów. Wiesz już, do czego zmierzam?

W podcastach dostrzegłem pewien niezwykły fenomen, który jest wprost przeciwny do tego, co można zobaczyć w niedoszłych start-upach. O ile u tych drugich podstawą zawsze jest wyjątkowy pomysł, w którym brakuje środków na realizację, wielu twórców podcastów robi coś przeciwnego – zaczyna pracować bez przemyślenia formatu, przygotowania, ani konkretnego pomysłu na to, co ma charakteryzować ten podcast. Nie musisz mieć podcastu biznesowego, żeby opracować w nim Unique Selling Proposition. Zasada zawsze jest taka sama – wyróżnij się albo zgiń. Kiedy to czytasz, może się to wydawać oczywiste – każdy, kto próbował z YouTube wie, że najlepiej działają kanały o wąskiej specjalizacji. Co ciekawe, w przypadku podcastów nawet youtuberzy o tym zapominają. Jeśli wytłumaczysz mi, o czym jest podcast Krzysztofa Gonciarza, to postawię Ci lunch.

Co mam zrobić?

Wbrew pozorom nie zniechęcam Cię do zakładania własnego podcastu. Wręcz przeciwnie! Jestem bardziej niż pewien, że podcasty, które zmienią wszystko jeszcze się w Polsce nie pojawiły. Problem leży gdzie indziej – wciąż brakuje pomysłu i struktury na to jak zrobić podcast dobrze. Dlatego mam dla Ciebie prezent – jest to pakiet startowy, na którego podstawie zaprojektujesz swoją audycję. Nie musisz się na nic zapisywać – całość możesz pobrać TUTAJ.

Kluczowe pytania, które musisz sobie zadać podczas tworzenia podcastu to:

  • O czym jest ten podcast? I dlaczego jest to ciekawe?
  • Co unikatowego Twoja osobowość wniesie do programu? Jakie są cechy, których żaden inny prowadzący nie ma?
  • Jakie są segmenty Twojego show? Co jest elementem stałym i powracającym?

Może być tak, że po przejściu przez te pytania stwierdzisz, że podcast nie jest dla Ciebie odpowiednim medium – ale nie ma w tym nic złego – przynajmniej nie zmarnujesz czasu, który możesz spożytkować na coś, czego nie zarzuciłbyś po 7 odcinkach (po takim czasie średnio ludzie rezygnują z podcastingu).

Natomiast kiedy przygotujesz swój materiał i okaże się, że wciąż chcesz iść tą drogą – cała przygoda jest wciąż przed Tobą i gwarantuję Ci, że będzie to zupełnie inna podróż.

Kris Nowak

Copywriter i PRowiec, który podróżując odkrył, że filmowanie jest nie tylko jego pasją, ale też sposobem na życie. Wprowadzając storytelling do swojej pracy wraz z nomadycznym domem produkcyjnym Single Hop Media tworzy filmy, które pobudzają emocje i wyobraźnie. Działa w każdym medium, które pozwoli mu wykorzystać ciekawy przekaz – zwłaszcza podcasty. Organizator licznych konferencji i barcampów, early adopter nowych technologii i mediów. Full-stackowy specjalista od komunikacji i mediów z wyszczególnieniem marketingu video. Podcaster w Do Początku. Partner w Earborne Media.